عمان امروز_ استفاده از گل رز سابقهای طولانی دارد و قدمت آن به مصر باستان بازمیگردد. در آن زمان، گل رز بیشتر به دلیل خواص درمانی کشت میشد تا زیبایی. در قرون وسطی نیز مردم از گل رز برای تهیه دارو و غذا استفاده میکردند. امروزه، مردم سراسر جهان، بهویژه در آسیا، ایتالیا و فرانسه، از گل رز در آشپزی لذت میبرند. گلبرگها و میوهی رز بهطور گسترده در آشپزخانهها و قنادیها کاربرد دارند. ۹۵ درصد گلبرگهای رز را آب تشکیل میدهد، بنابراین کالری بسیار کمی دارد و میتواند طعم و عطر تازهای به غذاها و دسرها بدهد.
هر گل رزی برای مصرف خوراکی مناسب نیست. گلهایی که خوراکی هستند باید در خاک خوب و با کود ارگانیک و دور از آلودگی پرورش داده شوند و هرگز از گلهای کنار جاده استفاده نکنید. قبل از مصرف، گلبرگها را با آب سرد بشویید و بخش سفید ته گلبرگ را جدا کنید چون مزه تلخی دارد. گلبرگهای قدیمیتر معمولاً طعم بهتری دارند. گلبرگ رز را میتوان به سالاد، ژله، شیرینی و مربا اضافه کرد.
گل رز و میوهی آن بهصورت دمنوش نیز مصرف میشوند و خواص درمانی زیادی دارند. این چای به کاهش تنش و استرس، مشکلات معده، زخم معده، ناراحتیهای قلبی، عفونتها، سوءهاضمه و مشکلات گردش خون کمک میکند. اما اگر بیماری خاصی دارید، بهتر است تحت نظر پزشک از آن استفاده کنید.
انواع خاصی از رز، مانند رز محمدی، رز کانینا، رز آرکانزانا و رز فرانسوی، خواص درمانی دارند. گلبرگها و میوهی رز سرشار از ویتامینها (C، A، D، B3، E)، اسید سیتریک، بیوفلاونوئید، روی و تانن هستند. میوهی رز که در واقع تخمدان گل است، پس از بارور شدن، سرشار از ویتامین C میشود و تا ۲۰ برابر پرتقال ویتامین C دارد. این میوه برای درمان سرماخوردگی، آنفولانزا و مشکلات گوارشی مفید است و میتواند معده را تقویت کند، اسپاسمها را کاهش دهد و در مشکلات یبوست، اسهال، سنگ کیسه صفرا، دیابت، فشارخون و چربی خون کمککننده باشد.
با این حال، مصرف گل رز میتواند عوارضی مثل تهوع، اسهال، سوزش سردل، گرفتگی معده، سردرد، بیخوابی و آلرژی ایجاد کند. مصرف روزانه ویتامین C از منابع غذایی باید طبق نیاز افراد تنظیم شود: ۷۵ میلیگرم برای زنان بالغ و ۹۰ میلیگرم برای مردان بالغ. نوجوانان به مقادیر کمتر نیاز دارند و حداکثر مصرف روزانه برای بزرگسالان ۲۰۰۰ میلیگرم است. مصرف زیاد این میوه در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود و افراد دارای بیماریهای خاص مانند دیابت، اختلالات آهن، کمبود G6PD و کسانی که تحت شیمیدرمانی هستند باید احتیاط کنند.
یکی از محصولات محبوب گل رز، گلاب است که علاوه بر عطر و طعم دلپذیر، خواص آرامبخش و بهداشتی دارد. گلاب در خاورمیانه کاربرد زیادی در آشپزی، شیرینیپزی و صنایع آرایشی دارد و میتواند چین و چروکها را کاهش دهد، پوست را مرطوب و شفاف کند و استرس را کاهش دهد.
برای تهیه چای گل رز، میتوانید ۰.۵ گرم گلبرگ خشک را با ۱۵۰ میلیلیتر آب جوش مخلوط کنید و ۳۰ دقیقه دم کنید. برای دمنوش میوهی رز، میوه را خرد کرده و در آب جوش به مدت ۳۰ دقیقه بجوشانید، سپس صاف کرده و با عسل میل کنید. این نوشیدنی علاوه بر عطر و طعم لذیذ، خواص درمانی زیادی دارد و به تقویت سیستم ایمنی و بهبود سلامت عمومی کمک میکند.